Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 14 november 2019

Algemene Beschouwingen 2020

In de raadsvergadering van 13  en 14 november 2019 vonden de jaarlijkse Algemene Beschouwingen van de programmabegroting plaats. Bezuinigingen hebben op meerdere vlakken heel wat schade aangericht in onze gemeente. D66 geeft prioriteit aan de reparatie van pijnlijke en ook door ons ongewenste bezuinigingen die we vorig jaar moesten doorvoeren. Nu de begroting op orde is, is dit voor D66 het moment om vooruit te blikken naar de toekomst van onze stad. Wat D66 betreft moet Sittard-Geleen meters gaan maken op gebied van duurzaamheid , openbare orde en veiligheid en een nieuwe, open en transparante bestuurscultuur. 

Hieronder vindt u de gehele inbreng van D66 tijdens de Algemene Beschouwingen van de programmabegroting 2020.

 

Voorzitter,

Dit is de laatste begrotingsvergadering die u als voorzitter van deze raad mag meemaken. Ik zal niet aan u vragen of u hier met weemoed of met opluchting aan zult terugdenken als u in maart 2020 afscheid neemt als burgemeester van Sittard-Geleen; de balans zal dan ongetwijfeld door u worden opgemaakt. Ik hoop dat u in ieder geval met voldoening zult terugkijken op uw carrière als burgervader. Net als vorig jaar feliciteer ik u bij dezen namens onze fractie hartelijk met uw verjaardag; we verheugen ons nu al op uw traktatie morgenavond na de raadsvergadering.

 

Bij de beschouwingen in 2018 was er voor D66 helaas geen reden voor een feestje; dit vanwege de chaotische totstandkoming van de begroting en onduidelijkheid over de koers van het college van B&W en de haalbaarheid van taakstellingen. Ook hadden wij toen de nodige kritiek op het gebrek aan afstemming met de provincie, onze regiogemeenten en andere partners over de vele, het voortdurend uitstellen van keuzes bij investeringen en daardoor de noodzaak om harde bezuinigingen toe te passen, waarmee – na een lang nachtelijk debat tot in de kleine uurtjes – een meerderheid van de raad met de rug tegen de muur akkoord moest gaan om de begroting sluitend te kunnen maken.

 

En nu, precies één jaar later, debatteren we vandaag en morgen gelukkig weer over een sluitende en gelukkig ook meer overzichtelijke begroting, die ook een positief meerjarenperspectief schetst. We willen daarom nu onze welgemeende complimenten uitdelen aan de portefeuillehouder en onze ambtenaren, ook voor de snelle beantwoording van de vele technische vragen die gesteld zijn. De begroting is een hele verbetering ten opzichte van 2018. Die verbetering is natuurlijk niet alleen de verdienste van de wethouder en het ambtelijk apparaat maar ook het gevolg van de inzet van de provinciale toezichthouder, die als een echte waakhond de ontwikkelingen in de gaten hield en die waar nodig ingreep. Helaas betekende dit dat onze gemeenteraad vorige week nog werd geconfronteerd met een aantal errata omdat de provincie de gemeente op enkele fouten had gewezen.

 

Eigenlijk kon het college ook niet anders dan een sluitende begroting voor 2020 presenteren vanwege alle harde, pijnlijke bezuinigingen die vorig jaar getroffen zijn. Die bezuinigingen hebben heel wat schade aangericht en ook het vertrouwen van inwoners in de politiek geen goed gedaan. Denk aan de verhitte discussies over de bezuinigingen op het muziek- en dansonderwijs, de verhoging van de parkeertarieven en de belastingtarieven. En tijdens deze vergadering hebben we ook gezien dat bezuinigingen op het onderhoud van de openbare ruimte op korte termijn weliswaar geld opleveren maar uiteindelijk meer geld kosten. Daarom zijn we vanavond geconfronteerd met een noodzakelijke extra uitgave van €14,2 miljoen voor de reparatie van achterstallig onderhoud van vooral veel wegen in onze gemeente. Blijkbaar is vorig jaar feitelijk niet gekozen voor verlaging van het onderhoudsniveau basis tot laag maar bij 15% van de verhardingen gingen we van slecht naar laag. En dat kost dus geld. Er is jarenlang te weinig rekening gehouden met de uitvoering van noodzakelijk technisch onderhoud en in plaats daarvan gekozen voor lapwerk op basis van beelden, waardoor veel wegen en trottoirs in onze gemeente er nu heel slecht bij liggen. We hopen dat het college hier lering uit heeft getrokken en dat we na deze noodzakelijke inhaalslag weer planmatig technisch onderhoud in de openbare ruimte kunnen toepassen. Daarbij vragen wij ook aandacht voor de aantasting van de openbare ruimte door afvaldumping, verloedering en ongedierte zoals ratten.

 

Nu de begroting er weer iets rooskleuriger uitziet en er weer ruimte ontstaat voor investeringen, geeft D66 prioriteit aan de reparatie van pijnlijke en ook door ons ongewenste bezuinigingen die we vorig jaar moesten doorvoeren. We vragen het college en de raad om hiermee rekening te houden bij de discussie over de Kadernota in het komend voorjaar. De verleiding is immers groot om nu geld uit te geven aan nieuw beleid maar de raad heeft vorig jaar een motie aangenomen waarin het college wordt opgeroepen om de scherpe kantjes van de bezuinigingen af te halen zodra onze financiële positie dat toelaat. We horen graag hoe het college hier tegenaan kijkt.

 

Voorzitter, D66 maakt zich zorgen over de openbare orde en veiligheid in onze stad. We vragen het college om door te pakken bij het bestrijden van ondermijning en andere vormen van criminaliteit en om ook aandacht te besteden aan het versterken van de samenhang van veiligheidsbeleid met het sociaal beleid. Op dat gebied vragen wij blijvende aandacht voor preventie en effectieve ingrepen, o.a. door de bestrijding van armoede, huiselijk geweld en radicalisering en de omgang met verwarde personen. Er is lef nodig om tot nieuwe oplossingen te komen door een andere organisatie van het sociaal domein. In dat verband heeft D66 al twee keer schriftelijke vragen gesteld over de opvang van zwerfjongeren. Er zijn sindsdien geen concrete stappen gezet door het college om hiervoor een adequate voorziening te treffen. Omdat het door ons geconstateerde probleem blijft aanhouden, is dit reden voor D66 om een motie aan te kondigen waarin wij het college vragen om de mogelijkheden van een passende voorziening voor dag- en nachtopvang voor jongeren te onderzoeken. Deze motie wordt mede ingediend door de partijen GroenLinks, PvdA,  GOB, SPA, DNA, VVD, Fractie Fredrix en 50PLUS.

(in de onderstaande link vindt u meer informatie over de D66 motie betreffende ”dag- en nachtopvang voor jongeren”) ( https://sittard-geleen.d66.nl/2019/11/14/dag-en-nachtopvang-voor-jongeren/ )

D66 constateert helaas dat er steeds meer terugtrekkende bewegingen worden gemaakt op het gebied van duurzaamheid en het beleid om de klimaatdoelstellingen te halen. Er mag geen twijfel over ontstaan dat we nu echt moeten doorpakken.

Het Groene Net kampt met imagoproblemen door de politieke en maatschappelijke discussie over de inzet van biomassacentrales voor warmtenetten en twijfels over aansluiting op het warmtenet bij veel inwoners in het Limbrichterveld. We vragen de wethouder om duidelijkheid te verschaffen over de effecten van de uitstoot van onze biomassacentrale op de omgeving en over de herkomst van het hout en groenafval dat hier gebruikt wordt. Vindt de wethouder een warmtenet dat gebruik maakt van de biomassacentrale een duurzame en gewenste oplossing voor Sittard-Geleen? Wij wachten de beantwoording van de wethouder in eerste termijn af; afhankelijk daarvan komen wij hierop terug in tweede termijn.

Ook bij windenergie zien we veel kritiek en onbegrip, mede vanwege het gevoel dat de omwonenden naar eigen zeggen te weinig meegenomen zijn in de planvorming voor de plaatsing van windmolens in Holtum-Noord. Tegelijkertijd is de plaatsing van windmolens één van de maatregelen die ervoor moeten zorgen dat we ook op lokaal niveau de klimaatdoelstellingen halen, naast zonne-energie. We hebben bij de Kadernota, net als GroenLinks, aangedrongen op andere maatregelen zoals investeringen in een laadinfrastructuur voor elektrische auto’s en stimulering van het gebruik van de fiets en de e-bike. Kan het college toezeggen dat ook dit soort maatregelen snel worden uitgewerkt?

 

Voorzitter, en dan tenslotte de bestuurscrisis. Uiteindelijk heeft de ingreep in de parkeertarieven en het afschaffen van de eerste twee gratis uren in Geleen geleid tot een coalitie die de nipte meerderheid in de gemeenteraad is kwijtgeraakt. De versnippering in de raad is ook dit jaar verder toegenomen. Raadsleden en een wethouder verlieten hun partij en stapten over naar een andere partij of kozen voor een eigen lijn. Ook de politiek leider van de grootste partij in de raad gaf in een interview in de krant aan dat het zo niet verder kon en dat ook het college op de schop moest.

Sinds begin juli wordt gezocht naar een oplossing voor deze bestuurscrisis, door externe en daarna interne informateurs uit de eigen gelederen van de gemeenteraad. De D66-fractie hoopt dat partijen nu snel de verantwoordelijkheid kunnen en willen nemen door over hun eigen schaduw te springen en er in het belang van de stad snel uit te komen. We betreuren het dat de twee grootste partijen in deze raad er niet in geslaagd zijn om tot een samenwerking te komen. D66 is gezien de ontstane situatie en vanuit een constructieve rol in ieder geval bereid om samen met andere partijen de schouders eronder te zetten. We roepen bij dezen op om het tempo erin te houden, zodat er snel een college komt dat de steun krijgt van een werkbare raadsmeerderheid en partijen die het vertrouwen in elkaar uitspreken en als een team de uitdagingen aan te gaan. Wij willen daarbij streven naar een nieuwe, open en transparante bestuurscultuur en bruggen bouwen tussen coalitie- en oppositiepartijen in plaats van het verzanden in starre confrontaties en blokkades over en weer. Sittard-Geleen verdient beter.